Berichten

siezen duzen Duitsland communicatie cultuurverschil

“Sie” of “du”, deel 2

Ik woon inmiddels al 14 jaar in Nederland, maar toch raak ik soms nog in de war. Hier een voorbeeld:

Nederlanders tutoyeren snel, beleefdheidsform is u

Nederlanders gebruiken (ook zakelijk) in een persoonlijk gesprek snel de voornaam en jij. Dit ervaar ik als zeer aangenaam, zo’n gesprek is meteen wat losser en persoonlijker. Bovendien is de voornaam jóuw naam, je volt je écht aangesproken. Ook in Duitsland is het inmiddels bekend, dat Nederlanders snel tutoyeren. Duitse zakenpartners (vooral de jongere generatie of mensen die veel in het Engels communiceren) vinden dit vaak prettig, het geeft de relatie met Nederlanders een bijzondere charme.

Cultuurverschil: Duitsers zijn consequent. Einmal du, immer du

Nu heb ik met mijn zakenpartners naast persoonlijke gesprekken natuurlijk ook telefonisch of schriftelijk contact. Regelmatig gebeurt het, dat zelfs in een vrij informele e-mail Nederlanders toch weer terugvallen op u en de achternaam. Spontaan schrik ik kort en denk: Hoezo opeens weer u? We tutoyeren elkaar toch al? Als je in het Duits iemand tutoyeert, dan doe je dat vanaf dat moment ALTIJD en in ALLE vormen van communicatie. Duitsers zijn gewoon consequent. Einmal du, immer du. Als jij dan opeens toch weer terugvalt op Sie wordt dit als een negatieve verandering van de relatie ervaren. Een Duitser zal dit interpreteren als wens naar meer afstand en een afkoelen van de persoonlijke relatie. Terwijl Nederlanders op dat moment gewoon extra beleeft willen zijn! Een klein cultuurverschil tussen onze beide landen. Een cultuurverschil die de toon in een persoonlijke relatie zet.

tutoyeren-siezen-duzen-sie-du-achternaam-voornaam-zakenpartner

“Sie” of “du”

Zowel de Nederlandse als de Duitse taal kennen twee vormen om elkaar aan te spreken: u (=”Sie”) en jij (=”du”). Maar in beide talen worden deze vormen heel verschillend toegepast. Nederlanders die in Duitsland zaken doen zijn vaak onzeker hoe ze de Duitse zakenpartner het best kunnen aanspreken.
Hier een paar tips:

Zakenrelatie => ”Sie”

In het Duitse bedrijfsleven wordt voornamelijk ”Sie” gebruikt. Ook collega’s die al jarenlang samenwerken spreken elkaar vaak nog met ”Sie” aan. Dit heeft te maken met de strikte scheiding tussen privé en werk in Duitsland.

Achternaam

Normaal gesproken wordt ”Sie” samen met de achternaam gebruikt. (”Herr Meier, ich möchte Ihnen gerne folgendes Angebot unterbreiten.”) De achternaam wordt ook gebruikt als men over een ander persoon spreekt. (”Es tut mir leid, Herr de Jong ist gerade in einer Besprechung, aber vielleicht kann Ihnen Frau van den Berg weiterhelfen.”)

Formele vraag om te tutoyeren

Als men in het Duits van ”Sie” naar ”du” wil overgaan, gaat daar altijd een formele vraag aan vooraf. (”Wollen wir uns nicht lieber duzen?”) Er zijn duidelijke regels wie deze vraag mag stellen! In het bedrijfsleven snijdt die persoon, die in de hiërarchie het hoogst staat dit onderwerp aan. Ook een oudere persoon mag dit voorstel doen.

Consistent

Duitsers zijn consistent, ook in het gebruik van ”Sie” en ”du”. In de contacten met een persoon gebruik je óf ”Sie” óf ”du”, maar niet door elkaar. Heb je de stap naar tutoyeren eenmaal genomen, wordt altijd ”du” en de voornaam gebruikt.

Onzeker? => ”Sie”

Is het niet duidelijk of ”Sie” of ”du” de juiste form is? Gebruik dan liever ”Sie”. Als de zakenpartner dit te formeel vind, zal hij het zeggen. Andersom kan een ”du” als te persoonlijk, oppassend en in het ergste geval respectloos worden ervaren.

Trend

De laatste jaren wordt ook in het Duitse bedrijfsleven steeds vaker getutoyeerd, voornamelijk bij internationale of creatieve bedrijven en in de sociale media. Een uitzondering is de financiële wereld (banken en verzekeringen): Hier overheerst nog steeds ”Sie”.
Eveneens wordt de wat lossere Nederlandse bedrijfscultuur in Duitsland vaak als charmant ervaren. ”Fingerspitzengefühl” is aldus gevraagd om de passende vorm te vinden.

Overeenkomst ”Sie” en ”u”

In het dagelijkse leven worden ”u” en ”Sie” wel in verschillende situaties/omstandigheden gebruikt, (Binnen de familie zal je in Duitsland nooit ”Sie” gebruiken!) toch hebben ze gemeen dat ze in beide talen een uitdrukking zijn voor respect en beleefdheid. In het Duits is dit zelfs in de spelling terug te vinden. ”Sie” schrijf je altijd met een hoofdletter en ”du” met een kleine letter.